⚠️ Mức độ rủi ro: Cao (3/5) Cập nhật: 12/09/2026 • 26 lượt xem

Lừa đảo khi mua hàng online

Lừa đảo khi mua hàng online
1

Cơ chế hoạt động của thủ đoạn

1. Kịch bản "Mồi câu giá rẻ" (Chốt đơn qua livestream/mạng xã hội)

  • Kịch bản: Kẻ lừa đảo tạo trang cá nhân hoặc fanpage giả mạo thương hiệu lớn, rao bán sản phẩm (điện thoại, quần áo hàng hiệu, mỹ phẩm) với giá rẻ bất ngờ (giảm 70-90%). Khi nạn nhân nhắn tin, đối tượng yêu cầu chuyển khoản cọc trước 30-100% giá trị đơn hàng với lý do "giữ suất khuyến mãi".

  • Hậu quả: Ngay khi nhận được tiền chuyển khoản, tài khoản ngân hàng và thông tin liên lạc của nạn nhân sẽ bị chặn lập tức.

2. Lừa đảo giao hàng COD giả mạo (Truy thu tiền hàng không đặt)

  • Kịch bản: Kẻ xấu thu thập thông tin cá nhân (họ tên, địa chỉ, số điện thoại) của nạn nhân từ các bài đăng công khai hoặc lộ dữ liệu mua sắm. Sau đó, chúng gửi các gói hàng giá trị thấp (khăn giấy, vỏ ốp lưng, đồ nhựa) qua dịch vụ giao hàng thu hộ (COD) với số tiền phải trả cao (300.000đ - 1.000.000đ).

  • Hậu quả: Người nhà nhận hộ hoặc người mua không kiểm tra kỹ sẽ thanh toán cho món đồ vô giá trị.

3. Dụ dỗ sang ứng dụng nhắn tin riêng hoặc web giả mạo

  • Kịch bản: Khi bạn đăng câu hỏi trên sàn thương mại điện tử (Shopee, Lazada, TikTok Shop), kẻ lừa đảo sẽ nhắn tin giục chuyển sang Zalo/Telegram để "nhận ưu đãi giảm giá thêm 10-20%" hoặc "xử lý đơn nhanh hơn". Tại đó, chúng gửi đường link trang web giả mạo giao diện thanh toán của ngân hàng hoặc sàn thương mại điện tử để bạn nhập thông tin.

  • Hậu quả: Nạn nhân bị chiếm đoạt tài khoản ngân hàng hoặc mã OTP, dẫn đến mất sạch tiền trong tài khoản.

4. Giả danh nhân viên sàn hỗ trợ "Lỗi thanh toán" / "Trúng thưởng"

  • Kịch bản: Kẻ lừa đảo gọi điện tự xưng là nhân viên CSKH của sàn thương mại điện tử, thông báo đơn hàng của bạn bị lỗi thanh toán, cần hoàn tiền hoặc thông báo bạn may mắn trúng thưởng lớn. Để hoàn tiền hoặc nhận thưởng, chúng yêu cầu truy cập vào đường link lạ, nộp "phí xác minh" hoặc "thuế thu nhập".

  • Hậu quả: Nạn nhân tiếp tục bị dắt mũi chuyển thêm nhiều khoản phí khác nhau mà không bao giờ nhận lại được tiền.

5. Lừa đảo tuyển cộng tác viên "Chốt đơn nhận hoa hồng"

  • Kịch bản: Tuyển dụng cộng tác viên làm việc tại nhà, chỉ cần mua/chốt đơn hàng giả định trên các trang thương mại điện tử để tăng tương tác và nhận hoa hồng 10-20%. Những đơn đầu giá trị nhỏ (100.000đ - 500.000đ) sẽ được hoàn tiền và trả thưởng đầy đủ để tạo niềm tin.

  • Hậu quả: Đến các đơn hàng giá trị lớn (vài triệu đến vài chục triệu), đối tượng lấy lý do "sai cú pháp", "hệ thống bị khóa" để ép nạn nhân nạp thêm tiền rồi chiếm đoạt toàn bộ.

Biện pháp phòng tránh

  • Không chuyển khoản đặt cọc: Không chuyển tiền trước cho người bán lạ trên mạng xã hội khi chưa xác minh được uy tín.

  • Kiểm tra kỹ đơn hàng COD: Luôn đối chiếu mã vận đơn, tên người gửi trên ứng dụng mua sắm trước khi nhận và trả tiền cho shipper. Nếu không đặt hàng, tuyệt đối từ chối nhận.

  • Chỉ giao dịch nội sàn: Chỉ mua hàng và nhắn tin trực tiếp trên ứng dụng chính thức của sàn (Shopee, Lazada, TikTok Shop, Tiki). Không chuyển sang Zalo/Telegram theo yêu cầu của người bán.

  • Bảo mật thông tin cá nhân: Không bấm vào link lạ, không cung cấp mã OTP, Mật khẩu ngân hàng hay số thẻ tín dụng cho bất kỳ ai.

2

Dấu hiệu nhận biết đặc trưng (Red Flags)

Để chủ động nhận diện và phòng ngừa các chiêu trò lừa đảo mua hàng online, bạn có thể căn cứ vào các dấu hiệu cảnh báo dưới đây:

Dấu hiệu về Giá cả và Ưu đãi

  • Giá rẻ bất thường: Sản phẩm cao cấp, chính hãng hoặc mặt hàng hot nhưng được rao bán với giá chỉ bằng 10–20% so với thị trường.

  • Tạo áp lực thời gian: Xuất hiện các thông điệp thúc giục như "Chỉ còn 3 suất cuối", "Giảm giá trong 5 phút", "Chuyển cọc ngay để giữ hàng" nhằm kích thích tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO) khiến bạn ra quyết định vội vàng.

Dấu hiệu từ Kênh bán hàng và Người bán

  • Trang cá nhân/Fanpage bất thường: Mới thành lập, ít lượt tương tác thật, ẩn phần đánh giá của khách hàng, ẩn danh sách người theo dõi hoặc sử dụng hình ảnh đại diện ảo.

  • Tự ý chuyển kênh giao tiếp: Yêu cầu người mua rời khỏi hệ thống tin nhắn chính thức của sàn thương mại điện tử (Shopee, Lazada, TikTok Shop) để chuyển sang nhắn tin riêng qua Zalo, Telegram hoặc Messenger.

  • Yêu cầu thanh toán trước bất hợp lý: Bắt buộc chuyển khoản cọc, thanh toán 100% tiền hàng hoặc nộp các khoản "phí xác minh", "phí giữ hàng" trước khi giao.

Dấu hiệu về Giao dịch và Giao hàng

  • Gửi đường link lạ: Gửi các liên kết rút gọn, link chứa ký tự lạ (nhái tên miền ngân hàng hoặc sàn thương mại điện tử) và yêu cầu đăng nhập tài khoản, nhập thông tin thẻ thẻ tín dụng hoặc mã OTP.

  • Thanh toán COD không rõ nguồn gốc: Đơn hàng gửi đến bất ngờ không có mã vận đơn trùng khớp trên ứng dụng mua sắm, thông tin người gửi mơ hồ, hoặc shipper không cho phép đồng kiểm/kiểm tra hàng trước khi thanh toán.

  • Tổng đài giả mạo: Cuộc gọi tự xưng là nhân viên CSKH thông báo đơn hàng bị lỗi, xử lý sự cố hoàn tiền hoặc thông báo trúng thưởng lớn nhưng yêu cầu làm theo hướng dẫn nạp tiền.

3

Cách phòng ngừa & Xử lý khi gặp phải

Để bảo vệ bản thân và tài sản khi mua sắm trực tuyến, bạn nên áp dụng các nguyên tắc phòng tránh theo từng giai đoạn giao dịch dưới đây:

1. Trước khi mua hàng (Xác minh thông tin)

  • Kiểm tra độ uy tín của shop: Ưu tiên mua tại các gian hàng chính hãng (Shopee Mall, LazMall, TikTok Shop đã xác minh). Với shop nhỏ trên mạng xã hội, hãy kiểm tra thời gian thành lập trang, lịch sử đổi tên page, bình luận của người mua trước và danh sách cảnh báo trên các nhóm cộng đồng.

  • Cảnh giác với giá siêu rẻ: Nếu một món đồ đắt tiền được bán với giá rẻ hơn 50–90% so với thị trường, khả năng cao đó là hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc bẫy lừa đảo lấy tiền cọc.

  • Tra cứu thông tin tài khoản: Trước khi chuyển tiền, sử dụng các công cụ tìm kiếm hoặc trang web cảnh báo (như tinnhiemmang.vn) để tra cứu số điện thoại, số tài khoản ngân hàng của người bán xem có nằm trong danh sách đen lừa đảo hay không.

2. Trong quá trình giao dịch (Bảo mật thông tin & Kênh thanh toán)

  • Chỉ giao dịch trong ứng dụng chính thức: Nhắn tin, đặt hàng và thanh toán hoàn toàn trên nền tảng của sàn thương mại điện tử. Tuyệt đối không chuyển sang Zalo, Telegram hay Messenger theo lời dụ dỗ của người bán để nhận "chiết khấu riêng".

  • Bảo vệ dữ liệu cá nhân & tài khoản:

    • Không nhấp vào bất kỳ đường link lạ nào được gửi qua tin nhắn hay SMS.

    • Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng, mã PIN hay số thẻ CVC/CVV cho bất kỳ ai (kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng hay hỗ trợ sàn).

  • Hạn chế chuyển tiền cọc trước: Không chuyển khoản đặt cọc 100% hoặc cọc giữ hàng cho người bán lạ trên mạng xã hội khi chưa nắm rõ thông tin pháp lý hoặc địa chỉ thực tế của họ.

3. Khi nhận hàng và thanh toán COD

  • Đối chiếu mã vận đơn: Khi shipper giao hàng, luôn kiểm tra mã đơn hàng, tên sản phẩm và tên người gửi trên gói hàng xem có khớp đúng với đơn đã đặt trên ứng dụng hay không.

  • Tận dụng quyền đồng kiểm: Mua hàng qua các sàn uy tín có chính sách cho phép kiểm tra hàng hoặc quay video quá trình mở hộp (unboxing) để làm bằng chứng nếu cần khiếu nại/hoàn tiền.

  • Cảnh giác với đơn COD "lạ": Nếu nhận được đơn hàng thu hộ tiền (COD) mà bạn hoặc người thân không rõ nguồn gốc, hãy từ chối nhận hàng. Dặn dò người thân trong gia đình không thanh toán bất kỳ đơn hàng nào nếu chưa xác nhận trước với bạn.

4. Cần làm gì nếu nghi ngờ hoặc đã bị lừa đảo?

  • Chặn giao dịch ngân hàng: Gọi ngay tổng đài ngân hàng để khóa thẻ hoặc khóa tạm thời dịch vụ ngân hàng điện tử (Internet Banking).

  • Lưu trữ bằng chứng: Chụp ảnh màn hình toàn bộ tin nhắn, số điện thoại, tài khoản ngân hàng, hóa đơn chuyển tiền và link trang web của kẻ lừa đảo.

  • Báo cáo sự cố: Báo cáo tài khoản lừa đảo cho ban quản trị sàn/mạng xã hội và gửi đơn tố giác đến cơ quan Công an gần nhất hoặc Cổng thông tin Cảnh báo an toàn thông tin mạng quốc gia (canhbao.khongspace.gov.vn).

🚨 Bạn nghi ngờ đang gặp chiêu trò này?

Hãy hỏi Trợ lý AI ngay hoặc gửi tố giác đối tượng để cảnh báo cộng đồng.

Chia sẻ thủ đoạn này: Zalo
← Xem các thủ đoạn khác